Ari ka qenë prej shekujsh një nga metalet më të çmuara në botë, jo vetëm për vlerën ekonomike, por edhe për aftësinë e tij të jashtëzakonshme për të mos u ndryshkur apo korrozuar. Tani, shkencëtarët thonë se kanë zbuluar arsyen atomike pas kësaj vetie unike.
Dy kimistë kompjuterikë nga Universiteti Tulane në SHBA, Santu Biswas dhe Matthew M. Montemore, kanë publikuar një studim që shpjegon pse ari është kaq rezistent ndaj oksidimit. Sipas tyre, sekreti qëndron tek mënyra se si janë të rregulluara atomet në sipërfaqen e metalit.
Studiuesit zbuluan se atomet në sipërfaqen e arit formojnë një strukturë shumë të ngjeshur gjashtëkëndore, e cila nuk i lejon molekulat e oksigjenit të shpërbëhen lehtë dhe të shkaktojnë ndryshk apo korrozion. Kjo është arsyeja pse ari ruan shkëlqimin e tij edhe pas mijëra vitesh.
Megjithatë, hulumtimi tregoi se kur kjo strukturë bëhet më e lirshme, ari mund të reagojë më lehtë me oksigjenin. Kjo ndodh sidomos tek nanopjesëzat e arit, të cilat rezultojnë shumë më aktive kimikisht sesa ari në formë masive.
Përmes simulimeve kompjuterike, studiuesit analizuan mënyrën si molekulat e oksigjenit ndërveprojnë me sipërfaqe të ndryshme të arit. Ata zbuluan se në sipërfaqet më të lira, oksigjeni ndahej miliarda deri në triliona herë më lehtë krahasuar me sipërfaqet e ngjeshura tradicionale.
Ky zbulim mund të ketë rëndësi të madhe për industrinë kimike dhe teknologjinë e katalizatorëve. Shkencëtarët besojnë se kontrollimi i strukturës atomike të arit mund të ndihmojë në krijimin e katalizatorëve më efikasë për reaksione industriale, duke ruajtur njëkohësisht rezistencën ndaj korrozionit.
Sipas autorëve të studimit, rezultatet ofrojnë një strategji të re për projektimin e materialeve me bazë ari që mund të përdoren në procese të avancuara kimike dhe teknologjike.
