OKB-ja ka paralajmëruar se bota duhet të përgatitet për rikthimin e menjëhershëm të El Niño-s dhe ekstremeve të motit që ai sjell.
Modeli i fuqishëm natyror i motit, i cili rrit temperaturat globale dhe përkeqëson disa reshje shiu, ka një shans 80% të formohet para shtatorit dhe një shans 90% të vazhdojë deri në nëntor, tha të martën Organizata Botërore Meteorologjike (OBM).
Ajo zbuloi se shumica e modeleve parashikuan rikthimin e fenomenit ciklik në oqean dhe atmosferë të jetë “të paktën i moderuar” në forcë dhe ndoshta i fortë. Shkencëtarët kanë paralajmëruar më parë se mund të jetë më i forti i këtij shekulli.
Sekretari i përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, tha se bota “duhet ta trajtojë atë si paralajmërimin urgjent për klimën që është”.
“Kushtet e El Niños do të hedhin benzinë në zjarrin e një bote që po ngrohet”, tha ai. “Ndikimet do të godasin edhe më fort, do të përhapen edhe më larg dhe do të kalojnë kufijtë me një shpejtësi shkatërruese.”
El Niño më i fundit, i cili goditi në vitet 2023-24, ishte një nga pesë më të fuqishmit e regjistruar ndonjëherë, dhe kontribuoi në një vit përvëlues të nxehtë në vitin 2024 që theu rekordet globale të temperaturës.
OMB tha se temperatura jashtëzakonisht të larta parashikohen në pothuajse të gjitha pjesët e planetit për tre muajt e ardhshëm, dhe paralajmëroi për një probabilitet më të madh të shirave ekstremë dhe thatësirës.
Edhe pse çdo ngjarje e El Niño është unike, shkencëtarët zakonisht e shoqërojnë atë me shira më të dendur në pjesë të Amerikës së Jugut, SHBA-së jugore, Bririt të Afrikës dhe Azisë qendrore. Kushtet më të thata zakonisht godasin Amerikën Qendrore, Amerikën e Jugut dhe veriore, Karaibet, Australinë, Indonezinë dhe pjesë të Azisë jugore.
Ujërat e ngrohta mund të nxisin gjithashtu uraganet në Oqeanin Paqësor qendror dhe lindor, por pengojnë formimin e tyre në pellgun e Atlantikut.
Zbulimi vjen ndërsa Evropa Perëndimore po del nga një maj jashtëzakonisht i nxehtë, në të cilin rekordet e temperaturave për muajin u thyen në Mbretërinë e Bashkuar dhe Irlandë. Javën e kaluar, WMO dhe Zyra Meteorologjike e Mbretërisë së Bashkuar paralajmëruan se një vit rekord i nxehtë për globin ishte pothuajse i sigurt para fundit të dekadës, me kthimin e pritur të El Niño që ka të ngjarë ta bëjë atë të vijë që në vitin 2027.
Gareth Redmond-King, nga Njësia e Inteligjencës së Energjisë dhe Klimës (ECIU), një organizatë britanike, tha se gjetjet e fundit ishin “lajme të këqija” për furnizimet me ushqim, pasi ato ishin tashmë nën presion nga përkeqësimi i klimës dhe kufizimi i fluksit të plehrave nga lufta në Iran.
“Kërdia që El Niño do të shkaktojë, pasi ka të ngjarë të sjellë një tjetër vit më të nxehtë, në vitin 2027, do të jetë shkatërruese për shumë fermerë dhe një çështje jete a vdekjeje për shumë njerëz”, tha ai.
Kushtet e El Niños ndodhin çdo disa vjet dhe zgjasin rreth nëntë deri në 12 muaj.
Gjatë viteve të tilla, erërat që i shtyjnë ujërat e ngrohta në perëndim zbuten ose ndryshojnë drejtim, duke bërë të mundur që ujërat sipërfaqësore në atë pjesë të Paqësorit të ngrohen.
OBM tha se temperaturat e sipërfaqes së detit në pjesë të Paqësorit që shkencëtarët i përdorin si referencë po i afroheshin pragjeve të El Niños në fund të prillit deri në mesin e majit, të nxitura nga kushte jashtëzakonisht të ngrohta nëntokësore. Ajo tha se përbërësi atmosferik i El Niños ishte gjithashtu në përputhje me zhvillimin e tij.
Ajo hodhi poshtë termin “super El Niño”, të cilin disa shkencëtarë e kanë përdorur në muajt e fundit në pritje të një ngjarjeje veçanërisht të fortë, sepse bie jashtë sistemit zyrtar të klasifikimit.
Guterres tha: “E vetmja përgjigje efektive është veprimi për klimën i barabartë me krizën – dhënia fund e varësisë nga lëndët djegëse fosile, përshpejtimi i kalimit në burime të rinovueshme, mbrojtja e më të prekshmëve dhe ofrimi i sistemeve të paralajmërimit të hershëm për të gjithë.”/ Guardian.
