{"id":51159,"date":"2026-07-07T21:07:43","date_gmt":"2026-07-07T21:07:43","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=51159"},"modified":"2026-07-07T21:07:43","modified_gmt":"2026-07-07T21:07:43","slug":"shqiperia-e-tejkalon-maqedonine-me-me-shume-xhami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=51159","title":{"rendered":"Shqip\u00ebria e tejkalon Maqedonin\u00eb me m\u00eb shum\u00eb xhami"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"696\" height=\"385\" src=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/xhamia-namazgjase-tirane-1-696x385-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-51160\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/xhamia-namazgjase-tirane-1-696x385-1.jpg 696w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/xhamia-namazgjase-tirane-1-696x385-1-300x166.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 696px) 100vw, 696px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00eb shum\u00eb se 4,500 xhami aktive jan\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, duke krijuar nj\u00eb rrjet t\u00eb gjer\u00eb q\u00eb pasqyron pes\u00eb shekuj t\u00eb pranis\u00eb osmane, l\u00ebvizjeve demografike dhe ringjalljes pas-konfliktuale t\u00eb rajonit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebto objekte kulturore, t\u00eb p\u00ebrqendruara kryesisht n\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb, Kosov\u00eb, Shqip\u00ebri dhe Maqedonin\u00eb e Veriut, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb nga d\u00ebshmit\u00eb m\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb arkitektur\u00ebs islame n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dend\u00ebsia m\u00eb e madhe e xhamive gjendet n\u00eb vatrat historike t\u00eb popullsis\u00eb myslimane. Bosnj\u00eb-Hercegovina kryeson me rreth 1,900 xhami, e ndjekur nga Kosova me rreth 800, Shqip\u00ebria me 740 deri n\u00eb 800, dhe Maqedonia e Veriut me rreth 700 objekte aktive. K\u00ebto numra tregojn\u00eb nj\u00eb prani t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme historike dhe demografike, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb rajonin e Sanxhakut dhe Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs n\u00eb Serbi, si dhe n\u00eb Malin e Zi me rreth 130 xhami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Objektet e kultit nuk sh\u00ebrbejn\u00eb vet\u00ebm si vende t\u00eb adhurimit, por gjithashtu si nj\u00eb ditar gjeopolitik q\u00eb dokumenton zhvillimet nga shekulli i 14-t\u00eb deri n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 20-t\u00eb. Stili klasik osman, i ndikuar nga mjeshtri Mimar Sinan, \u00ebsht\u00eb g\u00ebrshetuar me mjesht\u00ebrin\u00eb e nd\u00ebrtuesve vendas, duke krijuar nj\u00eb harmoni t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb arkitektonike. Kjo \u00ebsht\u00eb e dukshme n\u00eb Xhamin\u00eb e Larme n\u00eb Tetov\u00eb, e cila tregon p\u00ebrshtatjet e ve\u00e7anta t\u00eb artit lokal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Disa nga k\u00ebto komplekse arkitektonike, si \u00c7arshia e Shkupit, Ba\u0161\u010dar\u0161ija e Sarajev\u00ebs dhe qendrat historike t\u00eb Beratit dhe Gjirokastr\u00ebs, jan\u00eb t\u00eb mbrojtura nga UNESCO si pasuri t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb bot\u00ebrore. K\u00ebto vende p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb trash\u00ebgimi t\u00eb pasur kulturore dhe historike, duke ofruar nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb identitetit ballkanik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb aspekt kritik i k\u00ebtij rrjeti \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebria dhe kujtesa kolektive p\u00ebrball\u00eb shkat\u00ebrrimeve sistematike. Gjat\u00eb konflikteve t\u00eb viteve 1990 n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Kosov\u00eb, shum\u00eb objekte kulti u shkat\u00ebrruan me q\u00ebllim, si\u00e7 ishte rasti i Xhamis\u00eb Ferhadije n\u00eb Banjalluk\u00eb n\u00eb vitin 1993, dhe djegia e 218 xhamive n\u00eb Kosov\u00eb gjat\u00eb viteve 1998\u20131999.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb fat t\u00eb ngjash\u00ebm shkat\u00ebrrimi p\u00ebsuan qindra xhami historike n\u00eb Shqip\u00ebri gjat\u00eb regjimit komunist n\u00eb vitin 1967, ku vet\u00ebm disa monumente, si Xhamia e Ethem Beut n\u00eb Tiran\u00eb, arrit\u00ebn t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb. K\u00ebto ngjarje tragjike kan\u00eb l\u00ebn\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb thell\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn kolektive t\u00eb popujve t\u00eb rajonit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb tri dekadat e fundit, p\u00ebrmes fondeve t\u00eb komuniteteve lokale dhe ndihm\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare, shumica e objekteve t\u00eb shkat\u00ebrruara jan\u00eb rind\u00ebrtuar sipas planeve origjinale. Ky proces restaurimi ka sjell\u00eb nj\u00eb ringjallje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe ka forcuar identitetin e komuniteteve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky rrjet masiv i objekteve jo vet\u00ebm q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson t\u00eb kaluar\u00ebn, por gjithashtu d\u00ebshmon vitalitetin e komuniteteve dhe q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e kujtes\u00ebs s\u00eb tyre kolektive n\u00eb hart\u00ebn e Ballkanit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M&euml; shum&euml; se 4,500 xhami aktive jan&euml; t&euml; shp&euml;rndara n&euml; t&euml; gjith&euml; Ballkanin Per&euml;ndimor, duke krijuar nj&euml; rrjet t&euml; gjer&euml; q&euml; pasqyron pes&euml; shekuj t&euml; pranis&euml; osmane, l&euml;vizjeve demografike dhe ringjalljes pas-konfliktuale t&euml; rajonit. K&euml;to objekte kulturore, t&euml; p&euml;rqendruara kryesisht n&euml; Bosnj&euml;-Hercegovin&euml;, Kosov&euml;, Shqip&euml;ri dhe Maqedonin&euml; e Veriut, p&euml;rb&euml;jn&euml; nj&euml; nga d&euml;shmit&euml; m&euml; t&euml; q&euml;ndrueshme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":51160,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-51159","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vendi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51159"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51161,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51159\/revisions\/51161"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/51160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}