{"id":51050,"date":"2026-06-27T08:08:19","date_gmt":"2026-06-27T08:08:19","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=51050"},"modified":"2026-06-27T08:08:19","modified_gmt":"2026-06-27T08:08:19","slug":"316-vite-jete-se-bashku-shkencetaret-studiojne-tre-motrat-braziliane-per-te-zbuluar-sekretin-e-jetegjatesise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=51050","title":{"rendered":"316 vite jet\u00eb s\u00eb bashku! Shkenc\u00ebtar\u00ebt studiojn\u00eb tre motrat braziliane p\u00ebr t\u00eb zbuluar sekretin e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"422\" src=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/800-0-1782470052xscreenshot-2026-06-26-123312-490.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-51051\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/800-0-1782470052xscreenshot-2026-06-26-123312-490.jpg 800w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/800-0-1782470052xscreenshot-2026-06-26-123312-490-300x158.jpg 300w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/800-0-1782470052xscreenshot-2026-06-26-123312-490-768x405.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cili \u00ebsht\u00eb sekreti i nj\u00eb jete t\u00eb gjat\u00eb? P\u00ebrgjigjen mund ta ken\u00eb tre motra nga Brazili, t\u00eb cilat s\u00eb bashku num\u00ebrojn\u00eb plot 316 vite jet\u00eb dhe k\u00ebt\u00eb muaj u njoh\u00ebn nga Guinness World Records si treshja m\u00eb e moshuar e motrave q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zulina de Deus Nunes (103 vje\u00e7e), Zoraide de Deus Mota (104 vje\u00e7e) dhe Levita de Deus Nunes (109 vje\u00e7e), q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Rio de Janeiro, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e projektit shkencor DNA Longevo, i udh\u00ebhequr nga studiuesja Mayana Zatz e Universitetit t\u00eb Sao Paulos.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u00ebllimi i projektit \u00ebsht\u00eb t\u00eb zbuloj\u00eb faktor\u00ebt biologjik\u00eb dhe gjenetik\u00eb q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb plakjen e sh\u00ebndetshme dhe jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb. Shkenc\u00ebtar\u00ebt besojn\u00eb se studimi i ADN-s\u00eb s\u00eb motrave mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb zbulimin e arsyeve pse disa njer\u00ebz arrijn\u00eb mosha shum\u00eb t\u00eb avancuara duke ruajtur sh\u00ebndetin fizik dhe aft\u00ebsit\u00eb njoh\u00ebse.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Me analizat e ADN-s\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb gjenet mbrojt\u00ebse dhe e dim\u00eb se ekzistojn\u00eb disa prej tyre. Sa m\u00eb shum\u00eb persona mbi 100 vje\u00e7, ve\u00e7an\u00ebrisht familje me disa nj\u00ebqindvje\u00e7ar\u00eb, t\u00eb studiojm\u00eb, aq m\u00eb t\u00eb sakta do t\u00eb jen\u00eb rezultatet tona&#8221;, u shpreh Mayana Zatz, drejtuese e Qendr\u00ebs s\u00eb K\u00ebrkimeve t\u00eb Gjenomit Njer\u00ebzor n\u00eb Universitetin e Sao Paulos.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb studimit, shkenc\u00ebtar\u00ebt do t\u00eb krahasojn\u00eb ADN-n\u00eb e personave mbi 90 dhe 100 vje\u00e7 me at\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb kan\u00eb zhvilluar s\u00ebmundje kronike, dob\u00ebsi fizike ose probleme me kujtes\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb identifikuar karakteristikat gjenetike q\u00eb lidhen me jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas studiuesve, faktor\u00ebt e trash\u00ebguar gjenetik\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb rol edhe m\u00eb t\u00eb madh sesa mjedisi n\u00eb ruajtjen e sh\u00ebndetit n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb thyer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edhe Ben Meyers, drejtori ekzekutiv i organizat\u00ebs LongeviQuest, thekson se fakti q\u00eb tre motra kan\u00eb arritur k\u00ebto mosha \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tregues i fort\u00eb i ndikimit t\u00eb gjeneve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Kur tre motra arrijn\u00eb nj\u00eb mosh\u00eb t\u00eb till\u00eb, \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se ekziston nj\u00eb komponent i fort\u00eb gjenetik. Por duke jetuar pran\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, ato kan\u00eb pasur edhe mb\u00ebshtetjen e familjes, e cila gjithashtu ka r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e saj,&#8221; tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vet\u00eb motrat ia atribuojn\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb ushqimit t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm dhe nj\u00eb jete aktive. Zulina kujton se n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri kalonte dit\u00ebt duke notuar dhe peshkuar n\u00eb lumenj.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;\u00c7do gj\u00eb ishte e fresk\u00ebt. At\u00ebher\u00eb nuk kishim frigorifer,&#8221; rr\u00ebfen ajo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nd\u00ebrsa Zoraide shton se edhe ushqyerja me gji luan nj\u00eb rol shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Secila prej tyre ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb zakonshme. Levita ka punuar si artizane dhe m\u00eb pas n\u00eb nj\u00eb televizion, Zoraide ka qen\u00eb infermiere dhe ka rritur pes\u00eb f\u00ebmij\u00eb, nd\u00ebrsa Zulina \u00ebsht\u00eb kujdesur p\u00ebr familjen dhe ka rritur gjasht\u00eb f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Kam pasur nj\u00eb f\u00ebmij\u00ebri dhe rini shum\u00eb t\u00eb bukur. Nuk kam asgj\u00eb p\u00ebr t&#8217;u ankuar,&#8221; thot\u00eb Levita.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studiuesit shpresojn\u00eb q\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb rreth 500 persona mbi 100 vje\u00e7 n\u00eb projekt, me synimin p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00eb mir\u00eb mekanizmat gjenetik\u00eb q\u00eb mbrojn\u00eb zemr\u00ebn, muskujt dhe funksionet njoh\u00ebse nga efektet e plakjes.\/Reuters<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cili &euml;sht&euml; sekreti i nj&euml; jete t&euml; gjat&euml;? P&euml;rgjigjen mund ta ken&euml; tre motra nga Brazili, t&euml; cilat s&euml; bashku num&euml;rojn&euml; plot 316 vite jet&euml; dhe k&euml;t&euml; muaj u njoh&euml;n nga Guinness World Records si treshja m&euml; e moshuar e motrave q&euml; jetojn&euml; n&euml; bot&euml;. Zulina de Deus Nunes (103 vje&ccedil;e), Zoraide de Deus Mota [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":51051,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[573],"tags":[],"class_list":["post-51050","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lifestyle"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51052,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51050\/revisions\/51052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/51051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}