{"id":50405,"date":"2026-05-13T11:56:24","date_gmt":"2026-05-13T11:56:24","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=50405"},"modified":"2026-05-13T11:56:25","modified_gmt":"2026-05-13T11:56:25","slug":"gazetaret-ne-ballkan-perballen-me-kercenime-gjithnje-e-me-serioze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=50405","title":{"rendered":"Gazetar\u00ebt n\u00eb Ballkan p\u00ebrballen me k\u00ebrc\u00ebnime gjithnj\u00eb e m\u00eb serioze"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Trend shqet\u00ebsues t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimit t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs qytetare gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar u zbulua n\u00eb mbi\u00a0Raportin vjetor mbi Hap\u00ebsir\u00ebn Qytetar<\/a>e n\u00eb kapitullin dedikuar Ballkanit Per\u00ebndimor (Shqip\u00ebri, Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, Kosov\u00eb, Mali i Zi, Maqedoni e Veriut dhe Serbi). Edhe pse integrimi n\u00eb BE mbetet nj\u00eb synim formal n\u00eb rajon, raporti evidenton p\u00ebrkeq\u00ebsim serioz t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimeve ndaj organizatave qytetare (OQ), aktivist\u00ebve dhe gazetar\u00ebve, duke p\u00ebrfshir\u00eb dhun\u00eb fizike, mbik\u00ebqyrje dhe fushata t\u00eb organizuara p\u00ebr diskreditim, transmeton\u00a0Portalb.mk<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rrjeti Ballkanik p\u00ebr Zhvillimin e Shoq\u00ebris\u00eb Civile (BCSDN), an\u00ebtar i rrjetit t\u00eb Forumit Qytetar Evropian (ECF) dhe autor i kapitullit p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor, sot merr pjes\u00eb n\u00eb prezantimin zyrtar t\u00eb Raportit vjetor p\u00ebr hap\u00ebsir\u00ebn qytetare<\/strong> n\u00eb Parlamentin Evropian n\u00eb Bruksel.<\/p>\n\n\n\n

Gjetjet kryesore rajonale:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2022 Q\u00ebndrueshm\u00ebri financiare e rrezikuar:<\/strong> Nd\u00ebrprerja e menj\u00ebhershme e ndihm\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare nga USAID ka d\u00ebmtuar programet ky\u00e7e, duke i detyruar organizatat qytetare t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb aktivitetet e tyre. Financimi publik mbetet i kufizuar, jotransparent dhe shpesh n\u00ebn kontroll politik. Kjo var\u00ebsi nga donator\u00ebt p\u00ebrdoret gjithashtu p\u00ebr t\u00eb nxitur narrativa p\u00ebr \u201cagjent\u00eb t\u00eb huaj\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Sulme t\u00eb synuara:<\/strong> Organizatat e pavarura qytetare dhe mediat jan\u00eb p\u00ebrballur me padi strategjike kund\u00ebr pjes\u00ebmarrjes publike (SLAPP), inspektime selektive, mbik\u00ebqyrje dhe bastisje policore. N\u00eb Serbi jan\u00eb dokumentuar bastisje pa urdh\u00ebr, nd\u00ebrsa n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut dhe Shqip\u00ebri gazetar\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrballur me frik\u00ebsime dhe sulme.<\/p>\n\n\n\n

\u2022\u00a0Pasiguri juridike:<\/strong>\u00a0Edhe pse kushtetutat garantojn\u00eb lirin\u00eb e asociimit, n\u00eb praktik\u00eb po vendosen ligje kufizuese. Nj\u00eb shembull i duksh\u00ebm \u00ebsht\u00eb ligji p\u00ebr \u201ca\u2022 Konsultime procedurale:<\/strong> Pjes\u00ebmarrja n\u00eb vendimmarrje po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb formale. K\u00ebshillat p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb civile dhe strategjit\u00eb shpesh zbatohen dob\u00ebt, nd\u00ebrsa konsultimet kan\u00eb ndikim t\u00eb kufizuar n\u00eb politikat p\u00ebrfundimtare.<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Ngushtimi i hap\u00ebsir\u00ebs s\u00eb sigurt<\/strong>: Hap\u00ebsira qytetare karakterizohet nga frika, autocensura dhe mungesa e mbrojtjes efektive. Dhuna me baz\u00eb gjinore dhe ngacmimet e synuara online, ve\u00e7an\u00ebrisht kund\u00ebr grave, kontribuojn\u00eb m\u00eb tej n\u00eb mjedisin armiq\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n

N\u00eb vend t\u00eb partneritetit nd\u00ebrmjet organizatave qytetare dhe qeverive, n\u00eb rajon \u00ebsht\u00eb v\u00ebrejtur kontroll dhe stigmatizim n\u00eb rritje ndaj atyre q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e demokracis\u00eb<\/strong>, antikorrupsionit dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. BCSDN paralajm\u00ebron analiz\u00eb m\u00eb t\u00eb detajuar p\u00ebrmes raportit t\u00eb ardhsh\u00ebm nga \u201cMonitoring Matrix\u201d, i cili do t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb fusha ky\u00e7e si kornizat ligjore dhe lirit\u00eb themelore n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor dhe Turqi.<\/p>\n\n\n\n

\u201cVendet e Ballkanit Per\u00ebndimor mund t\u2019i garantojn\u00eb formalisht lirit\u00eb qytetare, por realiteti po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb armiq\u00ebsor p\u00ebr ata aktor\u00eb shoq\u00ebror\u00eb q\u00eb mbajn\u00eb ton kritik. Organizatat qytetare po p\u00ebrballen me presion, stigmatizim dhe pasiguri n\u00eb rritje. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sinjal i qart\u00eb paralajm\u00ebrues se hap\u00ebsira qytetare duhet t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb thelb\u00ebsore e procesit t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE dhe jo \u00e7\u00ebshtje dyt\u00ebsore\u201d, theksojn\u00eb autoret Marija Vishinova Shemova dhe Simona Mlladenovska.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Raporti rekomandon mbrojtje m\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb lirive themelor<\/strong>e, pjes\u00ebmarrje substanciale t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile n\u00eb proceset vendimmarr\u00ebse dhe mb\u00ebshtetje m\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme p\u00ebr organizatat e pavarura qytetare n\u00eb gjith\u00eb rajonin.<\/p>\n\n\n\n

Kujtojm\u00eb se Maqedonia ra me 3 vende, nga 42 n\u00eb 45,<\/strong> n\u00eb Indeksin e Liris\u00eb s\u00eb Mediave t\u00eb Reporter\u00ebve pa Kufij (RSF), dhe tani \u00ebsht\u00eb n\u00eb grupin e vendeve ku situata \u00ebsht\u00eb \u201cproblematike\u201d. Nd\u00ebrkoh\u00eb, shoq\u00ebria civile,<\/strong> sipas raportit t\u00eb fundit t\u00eb Agjencis\u00eb s\u00eb Bashkimit Evropian p\u00ebr t\u00eb Drejtat Themelore <\/a>(FRA), p\u00ebrballet me sfida serioze<\/strong>. Rreth 75% e organizatave t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile raportojn\u00eb pengesa n\u00eb aktivitetet e tyre, nd\u00ebrsa 22% vler\u00ebsojn\u00eb se kushtet jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar shum\u00eb dhe 48% se jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, 67% kan\u00eb p\u00ebrjetuar k\u00ebrc\u00ebnime online dhe 44% reduktim apo nd\u00ebrprerje t\u00eb fondeve. Vet\u00ebm 3% e organizatave besojn\u00eb se situata \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar.gjent\u00ebt e huaj\u201d n\u00eb Republik\u00ebn Srpska (Bosnje dhe Hercegovin\u00eb), i cili ka rritur presionin ndaj organizatave pavar\u00ebsisht pezullimit t\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Trend shqetësues të përkeqësimit të hapësirës qytetare gjatë vitit të kaluar u zbulua në mbi Raportin vjetor mbi Hapësirën Qytetare në kapitullin dedikuar Ballkanit Perëndimor (Shqipëri, Bosnjë dhe Hercegovinë, Kosovë, Mali i Zi, Maqedoni e Veriut dhe Serbi). Edhe pse integrimi në BE mbetet një synim formal në rajon, raporti evidenton përkeqësim serioz të kërcënimeve ndaj […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":50020,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-50405","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-vendi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50405"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50406,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50405\/revisions\/50406"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/50020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}