{"id":48694,"date":"2026-03-30T21:22:54","date_gmt":"2026-03-30T21:22:54","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=48694"},"modified":"2026-03-30T21:22:54","modified_gmt":"2026-03-30T21:22:54","slug":"zbulohet-bakteri-i-pare-zombi-jeton-ne-adn-ne-e-nje-specie-tjeter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=48694","title":{"rendered":"Zbulohet bakteri i par\u00eb \u201czombi\u201d, jeton n\u00eb ADN-n\u00eb e nj\u00eb specie tjet\u00ebr"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/74415_screenshot-2026-03-30-151044_utv-1024x683.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-48695\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/74415_screenshot-2026-03-30-151044_utv-1024x683.webp 1024w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/74415_screenshot-2026-03-30-151044_utv-300x200.webp 300w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/74415_screenshot-2026-03-30-151044_utv-768x512.webp 768w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/74415_screenshot-2026-03-30-151044_utv.webp 1141w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb arritje e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb fush\u00ebn e biologjis\u00eb sintetike \u00ebsht\u00eb realizuar nga shkenc\u00ebtar\u00ebt n\u00eb SHBA, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb krijuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb bakter t\u00eb quajtur \u201czombie\u201d, duke i z\u00ebvend\u00ebsuar ADN-n\u00eb me at\u00eb t\u00eb nj\u00eb specieje tjet\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb arritje e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb fush\u00ebn e biologjis\u00eb sintetike \u00ebsht\u00eb realizuar nga shkenc\u00ebtar\u00ebt n\u00eb SHBA, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb krijuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb bakter t\u00eb quajtur \u201czombie\u201d, duke i z\u00ebvend\u00ebsuar ADN-n\u00eb me at\u00eb t\u00eb nj\u00eb specieje tjet\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eksperimenti \u00ebsht\u00eb zhvilluar nga ekipi i Craig Venter n\u00eb J. Craig Venter Institute n\u00eb Kaliforni dhe \u00ebsht\u00eb publikuar paraprakisht n\u00eb platform\u00ebn shkencore bioRxiv. Ky studim p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb hap t\u00eb madh p\u00ebrpara, pasi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb ADN-ja e nj\u00eb specieje tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb transplantuar me sukses n\u00eb nj\u00eb bakter, duke e \u201cringjallur\u201d at\u00eb me funksione t\u00eb reja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deri m\u00eb tani, modifikimet gjenetike te bakteret jan\u00eb b\u00ebr\u00eb vet\u00ebm brenda s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs specie. Ky zhvillim i ri hap rrug\u00ebn p\u00ebr krijimin e mikroorganizmave q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren si \u201cfabrika biologjike\u201d p\u00ebr prodhimin e barnave, biokarburanteve apo substancave t\u00eb tjera t\u00eb dobishme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb p\u00ebrdorur nj\u00eb metod\u00eb inovative duke krijuar baktere q\u00eb nuk mund t\u00eb riprodhohen, duke i b\u00ebr\u00eb ato t\u00eb \u201cdestinuara p\u00ebr t\u00eb vdekur\u201d, por m\u00eb pas i rikthejn\u00eb n\u00eb funksion p\u00ebrmes ADN-s\u00eb s\u00eb re. K\u00ebto qeliza jan\u00eb quajtur \u201cbaktere zombie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas studiuesve, ky eksperiment \u00ebsht\u00eb vazhdim i p\u00ebrpjekjeve q\u00eb kan\u00eb nisur mbi 15 vite m\u00eb par\u00eb, kur u krijua qeliza e par\u00eb sintetike. N\u00eb t\u00eb ardhmen, teknika mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb testuar genome t\u00eb dizajnuara me ndihm\u00ebn e inteligjenc\u00ebs artificiale, duke hapur horizonte t\u00eb reja n\u00eb shkenc\u00eb dhe industri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj&euml; arritje e r&euml;nd&euml;sishme n&euml; fush&euml;n e biologjis&euml; sintetike &euml;sht&euml; realizuar nga shkenc&euml;tar&euml;t n&euml; SHBA, t&euml; cil&euml;t kan&euml; krijuar p&euml;r her&euml; t&euml; par&euml; nj&euml; bakter t&euml; quajtur &ldquo;zombie&rdquo;, duke i z&euml;vend&euml;suar ADN-n&euml; me at&euml; t&euml; nj&euml; specieje tjet&euml;r. Nj&euml; arritje e r&euml;nd&euml;sishme n&euml; fush&euml;n e biologjis&euml; sintetike &euml;sht&euml; realizuar nga shkenc&euml;tar&euml;t n&euml; SHBA, t&euml; cil&euml;t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48695,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[572],"tags":[],"class_list":["post-48694","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendeti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48694"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48694\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48696,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48694\/revisions\/48696"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}