{"id":47973,"date":"2026-03-08T11:21:55","date_gmt":"2026-03-08T11:21:55","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=47973"},"modified":"2026-03-08T11:21:55","modified_gmt":"2026-03-08T11:21:55","slug":"si-lindi-8-marsi-feste-apo-proteste","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=47973","title":{"rendered":"Si lindi 8 Marsi? Fest\u00eb apo protest\u00eb!"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"450\" src=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/800-0-94921997_turkey.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-47974\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/800-0-94921997_turkey.webp 800w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/800-0-94921997_turkey-300x169.webp 300w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/800-0-94921997_turkey-768x432.webp 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Perceptuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht si fest\u00eb dhe protest\u00eb, duke v\u00ebn\u00eb theksin tek grat\u00eb dhe t\u00eb drejtat e tyre, 8 marsi erdhi nga l\u00ebvizja e pun\u00ebs dhe gjith\u00e7ka nisi n\u00eb vitin 1908, kur 15 000 gra marshuan n\u00eb qytetin e Nju Jorkut, duke k\u00ebrkuar or\u00eb m\u00eb t\u00eb shkurtra pune, paga m\u00eb t\u00eb mira dhe t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs. Nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, Partia Socialiste e Amerik\u00ebs shpalli Dit\u00ebn e par\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Gruas. Ideja p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb tubim ngjarje nd\u00ebrkomb\u00ebtare erdhi nga Clara Zetkin, nj\u00eb aktiviste komuniste dhe avokate p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8 marsi u zgjodh si dat\u00eb pasi n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb grat\u00eb ruse k\u00ebrkuan \u201cbuk\u00eb dhe paqe\u201d gjat\u00eb nj\u00eb greve t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs n\u00eb 1917. Kat\u00ebr dit\u00eb pas grev\u00ebs, cari u detyrua t\u00eb t\u00ebrhiqej nga froni dhe qeveria e p\u00ebrkohshme u dha grave t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs. Sipas kalendarit Julian, i cili at\u00ebher\u00eb p\u00ebrdorej n\u00eb Rusi, greva e grave filloi m\u00eb 23 shkurt. N\u00eb kalendarin Gregorian t\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb bot\u00ebs, kjo dat\u00eb \u00ebsht\u00eb 8 marsi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dita e par\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare e gruas u festua n\u00eb vitin 1911, n\u00eb Austri, Danimark\u00eb, Gjermani dhe Zvic\u00ebr. Kombet e Bashkuara (OKB) filluan sh\u00ebnimin e ngjarjes n\u00eb vitin 1975. Tema e par\u00eb e miratuar nga OKB-ja (n\u00eb vitin 1996) ishte \u201cFestimi i s\u00eb kaluar\u00ebs, planifikimi p\u00ebr t\u00eb ardhmen\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8 marsi nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb dit\u00eb feste, por as nj\u00eb dit\u00eb e feminizmit ekstrem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00eb s\u00eb shumti perceptohet si momenti kur t\u00eb gjith\u00eb duhet t\u00eb reflektojm\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhen me bot\u00ebn e grave, mbi arritjet e m\u00ebdha \u00e7\u00ebshtje sociale dhe politike q\u00eb lidhen me mund\u00ebsi t\u00eb barabarta dhe hapat e ardhsh\u00ebm q\u00eb duhen nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebr t\u00eb kap\u00ebrcyer boshll\u00ebqet q\u00eb ekzistojn\u00eb ende.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn grat\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb ngren\u00eb z\u00ebrin p\u00ebr t\u00eb luftuar kund\u00ebr shkeljeve t\u00eb shpeshta t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb sigurta e p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb lira n\u00eb zgjedhjet e tyre. Disavantazhet profesionale dhe ekonomike jan\u00eb disa \u00e7\u00ebshtjet p\u00ebr t\u00eb cilat grat\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn vazhdojn\u00eb t\u00eb luftojn\u00eb. Edhe pse \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb hapa p\u00ebrpara, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb vendet Per\u00ebndimore, \u00ebsht\u00eb gjithashtu po kaq e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb rruga drejt barazis\u00eb gjinore dhe emancipimit social \u00ebsht\u00eb ende e gjat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngjyrat q\u00eb lidhen me k\u00ebt\u00eb dit\u00eb jan\u00eb lejla, jeshile dhe e bardha, q\u00eb n\u00ebnkuptojn\u00eb drejt\u00ebsi dhe dinjitet, shpres\u00eb, e past\u00ebrti. K\u00ebto ngjyra u p\u00ebrdor\u00ebn nga Unioni Social dhe Politik i Grave, nj\u00eb grup i krijuar n\u00eb MB n\u00eb 1903 p\u00ebr t\u00eb luftuar p\u00ebr votat e grave.\/zhurnal.mk\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Perceptuar nj&euml;koh&euml;sisht si fest&euml; dhe protest&euml;, duke v&euml;n&euml; theksin tek grat&euml; dhe t&euml; drejtat e tyre, 8 marsi erdhi nga l&euml;vizja e pun&euml;s dhe gjith&ccedil;ka nisi n&euml; vitin 1908, kur 15 000 gra marshuan n&euml; qytetin e Nju Jorkut, duke k&euml;rkuar or&euml; m&euml; t&euml; shkurtra pune, paga m&euml; t&euml; mira dhe t&euml; drejt&euml;n e vot&euml;s. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":47974,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[576],"tags":[],"class_list":["post-47973","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rajoni"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47973"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47975,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47973\/revisions\/47975"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/47974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}