{"id":46316,"date":"2026-02-04T18:09:26","date_gmt":"2026-02-04T18:09:26","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=46316"},"modified":"2026-02-04T18:09:27","modified_gmt":"2026-02-04T18:09:27","slug":"40-e-rasteve-te-reja-te-kancerit-ne-bote-mund-te-parandalohen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=46316","title":{"rendered":"40% e rasteve t\u00eb reja t\u00eb kancerit n\u00eb bot\u00eb mund t\u00eb parandalohen!"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"557\" src=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cancer-1024x557.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-46317\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cancer-1024x557.jpg 1024w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cancer-300x163.jpg 300w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cancer-768x417.jpg 768w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/cancer.jpg 1227w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pothuajse 40 p\u00ebrqind e rasteve t\u00eb reja t\u00eb kancerit n\u00eb nivel global ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb parandalohen, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studimi zbuloi se pirja e duhanit kontribuoi n\u00eb m\u00eb shum\u00eb raste t\u00eb kancerit n\u00eb nivel global sesa \u00e7do faktor tjet\u00ebr rreziku, e ndjekur nga infeksionet dhe p\u00ebrdorimi i alkoolit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hulumtimi u botua n\u00eb Nature Medicine t\u00eb mart\u00ebn, nj\u00eb dit\u00eb para Dit\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Kancerit. Studimi mori n\u00eb konsiderat\u00eb 36 lloje kanceresh n\u00eb 185 vende, nga t\u00eb dh\u00ebnat e rasteve n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn n\u00eb vitin 2022.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gjithashtu, u shqyrtuan 30 faktor\u00eb t\u00eb modifikuesh\u00ebm t\u00eb rrezikut t\u00eb kancerit, t\u00eb cil\u00ebt mund t\u00eb kontrollohen, ndryshohen ose menaxhohen p\u00ebr t\u00eb ulur shanset e prekjes nga s\u00ebmundja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aktualisht, pirja e duhanit, infeksionet dhe pirja e alkoolit jan\u00eb faktor\u00ebt kryesor\u00eb q\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb rastet e kancerit n\u00eb nivel global, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se kontrollimi i tyre mund t\u00eb ul\u00eb potencialisht rrezikun e s\u00ebmundjes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duke p\u00ebrdorur t\u00eb dh\u00ebna nga viti 2012, studiuesit shqyrtuan gjithashtu ekspozimin n\u00eb nivel popullate ndaj secilit faktor rreziku, duke zbuluar numrin e rasteve t\u00eb lidhura drejtp\u00ebrdrejt me secilin kontribues.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00eb par\u00eb, shumica e studimeve mbi kancerin jan\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb faktor\u00eb t\u00eb vet\u00ebm rreziku dhe n\u00eb numrin e vdekjeve, n\u00eb vend t\u00eb numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb rasteve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pirja e duhanit dhe infeksionet shkaqet kryesore t\u00eb rasteve t\u00eb kancerit t\u00eb parandalueshme<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga gjithsej 18.7 milion\u00eb raste t\u00eb reja t\u00eb kancerit n\u00eb nivel global n\u00eb vitin 2022, rreth 7.1 milion\u00eb, ose 38 p\u00ebrqind, ishin t\u00eb lidhura me shkaqe t\u00eb parandalueshme. Kanceri i stomakut, mushk\u00ebrive dhe qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs p\u00ebrb\u00ebnte pothuajse gjysm\u00ebn e rasteve t\u00eb kancerit t\u00eb parandalueshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rreth 15 p\u00ebrqind e rasteve t\u00eb parandalueshme ishin p\u00ebr shkak t\u00eb pirjes s\u00eb duhanit, i cili ishte faktori kryesor i rrezikut, nd\u00ebrsa 10 p\u00ebrqind ishin p\u00ebr shkak t\u00eb infeksioneve. Konsumi i alkoolit shkaktoi 3 p\u00ebrqind t\u00eb k\u00ebtyre rasteve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Midis 9.2 milion\u00eb rasteve t\u00eb reja tek grat\u00eb, af\u00ebrsisht 30 p\u00ebrqind u konsideruan t\u00eb shmangshme, me mbi 11 p\u00ebrqind t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuara nga infeksione t\u00eb tilla si papillomavirusi njer\u00ebzor (HPV).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rajonet me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta dhe t\u00eb mesme, si Afrika Sub-Sahariane, kan\u00eb shumic\u00ebn e k\u00ebtyre rasteve. Kanceri i qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs, n\u00eb ve\u00e7anti, ishte ve\u00e7an\u00ebrisht i p\u00ebrhapur n\u00eb k\u00ebto zona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga ana tjet\u00ebr, n\u00eb rajonet me t\u00eb ardhura t\u00eb larta si pjesa m\u00eb e madhe e Evrop\u00ebs dhe Amerik\u00ebs s\u00eb Veriut, pirja e duhanit kontribuoi n\u00eb numrin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb rasteve t\u00eb kancerit tek grat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pirja e duhanit ishte gjithashtu kontribuesi m\u00eb i madh n\u00eb rastet globale t\u00eb kancerit tek burrat, si n\u00eb rajonet me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta ashtu edhe n\u00eb ato me t\u00eb ardhura t\u00eb larta, p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr gati 25 p\u00ebrqind t\u00eb 4.3 milion rasteve t\u00eb kancerit t\u00eb shmangshme. Shkaku i dyt\u00eb kryesor tek burrat ishin infeksionet, t\u00eb cilat ishin m\u00eb t\u00eb zakonshme n\u00eb Azi, Afrik\u00eb dhe Amerik\u00ebn e Jugut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky studim i fundit synon ta b\u00ebj\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb zhvillimin e strategjive t\u00eb parandalimit t\u00eb kancerit duke marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb rajone t\u00eb ndryshme dhe faktor\u00ebt e tyre m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb rrezikut, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb miratohet nj\u00eb qasje \u201cnj\u00eb mas\u00eb i p\u00ebrshtatet t\u00eb gjith\u00ebve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pothuajse 40 p&euml;rqind e rasteve t&euml; reja t&euml; kancerit n&euml; nivel global ka t&euml; ngjar&euml; t&euml; parandalohen, sipas nj&euml; studimi t&euml; ri. Studimi zbuloi se pirja e duhanit kontribuoi n&euml; m&euml; shum&euml; raste t&euml; kancerit n&euml; nivel global sesa &ccedil;do faktor tjet&euml;r rreziku, e ndjekur nga infeksionet dhe p&euml;rdorimi i alkoolit. Hulumtimi u botua n&euml; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":46317,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[572],"tags":[],"class_list":["post-46316","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendeti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46316"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46318,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46316\/revisions\/46318"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/46317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}