{"id":46015,"date":"2026-01-24T22:30:45","date_gmt":"2026-01-24T22:30:45","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=46015"},"modified":"2026-01-24T22:30:46","modified_gmt":"2026-01-24T22:30:46","slug":"a-mund-ta-kontrolloje-mendja-imunitetin-studiuesit-zbulojne-informacione-vendimtare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=46015","title":{"rendered":"A mund ta kontrolloj\u00eb mendja imunitetin? Studiuesit zbulojn\u00eb informacione vendimtare"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"850\" height=\"478\" src=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/auto_Untitled1769287629.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-46016\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/auto_Untitled1769287629.jpg 850w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/auto_Untitled1769287629-300x169.jpg 300w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/auto_Untitled1769287629-768x432.jpg 768w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/auto_Untitled1769287629-800x450.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 850px) 100vw, 850px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studiuesit kan\u00eb zbuluar \u201clinja direkte\u201d mes trurit dhe sistemit imunitar, q\u00eb shpjegojn\u00eb pse stresi dhe emocionet ndikojn\u00eb realisht n\u00eb sh\u00ebndet<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb studim m\u00eb i ri, i publikuar n\u00eb&nbsp;janar 2026, ka zbuluar ekzistenc\u00ebn e&nbsp;rrug\u00ebve t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta nervore&nbsp;q\u00eb lidhin&nbsp;korteksin e trurit me nyjat limfatike, duke ofruar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb&nbsp;prov\u00eb t\u00eb qart\u00eb se mendja ndikon drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb mbrojtjen e organizmit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr dekada me radh\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb spekuluar se ekziston nj\u00eb lidhje mes gjendjes mendore dhe sh\u00ebndetit fizik, por mekanizmi me t\u00eb cilin nj\u00eb mendim \u201cjo material\u201d shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb reagim \u201cbiologjik\u201d t\u00eb trupit, kishte mbetur enigm\u00eb. Deri tani.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb ekip ekspert\u00ebsh nga Universiteti i Cambridge, sipas raportimit t\u00eb&nbsp;The Guardian, ka arritur t\u00eb hart\u00ebzoj\u00eb at\u00eb q\u00eb e quajn\u00eb&nbsp;\u201clinj\u00eb telegrafike\u201d mes trurit dhe sistemit imunitar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky zbulim sugjeron se&nbsp;korteksi prefrontal,&nbsp;pjesa e trurit p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr planifikimin kompleks dhe emocionet, mund t\u00eb&nbsp;stimuloj\u00eb ose frenoj\u00eb drejtp\u00ebrdrejt prodhimin e qelizave T, q\u00eb jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr mbrojtjen imunitare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo do t\u00eb thot\u00eb se&nbsp;stresi kronik, por edhe pritjet pozitive, nuk jan\u00eb thjesht \u201cndjenja\u201d, por&nbsp;udh\u00ebzime konkrete biologjike&nbsp;q\u00eb truri ua d\u00ebrgon mekanizmave mbrojt\u00ebs t\u00eb trupit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNuk po flasim m\u00eb p\u00ebr nj\u00eb lidhje metaforike mes mendjes dhe trupit\u201d, thot\u00eb Dr. Sara Jenkins, udh\u00ebheq\u00ebse e studimit. \u201cKemi par\u00eb fibra nervore fizike q\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb indet ku formohen antitrupat. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb moment kthese q\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb rr\u00ebnj\u00ebsisht m\u00ebnyr\u00ebn se si i trajtojm\u00eb s\u00ebmundjet autoimune\u201d, shton ajo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky zbulim vjen n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur&nbsp;sistemet sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn po p\u00ebrballen me rritje t\u00eb s\u00ebmundjeve t\u00eb lidhura me stresin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas raportit,&nbsp;e ardhmja e mjek\u00ebsis\u00eb nuk do t\u00eb mb\u00ebshtetet vet\u00ebm n\u00eb farmakologji, por n\u00eb nj\u00eb&nbsp;kombinim t\u00eb barnave precize dhe terapive neurologjike&nbsp;q\u00eb synojn\u00eb k\u00ebto rrug\u00eb t\u00eb reja t\u00eb zbuluara.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr pacient\u00ebt q\u00eb vuajn\u00eb nga&nbsp;procese inflamatore, kjo do t\u00eb thot\u00eb se&nbsp;\u201cst\u00ebrvitja e trurit\u201d&nbsp;mund t\u00eb b\u00ebhet s\u00eb shpejti pjes\u00eb e detyrueshme e protokollit terapeutik, krah p\u00ebr krah me antibiotik\u00ebt m\u00eb modern\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nd\u00ebrsa shkenc\u00ebtar\u00ebt festojn\u00eb,&nbsp;sociolog\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb p\u00ebr sfida t\u00eb reja. N\u00ebse mendimet tona ndikojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb imunitet,&nbsp;p\u00ebrgjegj\u00ebsia p\u00ebr sh\u00ebndetin b\u00ebhet nj\u00eb barr\u00eb edhe m\u00eb e madhe p\u00ebr individin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prandaj, disa ekspert\u00eb theksojn\u00eb:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cKy p\u00ebrparim shkencor duhet t\u2019i detyroj\u00eb sistemet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb rishikojn\u00eb urgjentisht strategjit\u00eb e sh\u00ebndetit mendor, sepse ai nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb \u00e7\u00ebshtje \u2018humori t\u00eb mir\u00eb\u2019, por&nbsp;biologji thelb\u00ebsore e mbijetes\u00ebs.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Studiuesit kan&euml; zbuluar &ldquo;linja direkte&rdquo; mes trurit dhe sistemit imunitar, q&euml; shpjegojn&euml; pse stresi dhe emocionet ndikojn&euml; realisht n&euml; sh&euml;ndet Nj&euml; studim m&euml; i ri, i publikuar n&euml;&nbsp;janar 2026, ka zbuluar ekzistenc&euml;n e&nbsp;rrug&euml;ve t&euml; drejtp&euml;rdrejta nervore&nbsp;q&euml; lidhin&nbsp;korteksin e trurit me nyjat limfatike, duke ofruar p&euml;r her&euml; t&euml; par&euml;&nbsp;prov&euml; t&euml; qart&euml; se mendja ndikon drejtp&euml;rdrejt n&euml; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":46016,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[572],"tags":[],"class_list":["post-46015","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendeti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46015"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46017,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46015\/revisions\/46017"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/46016"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}