{"id":42680,"date":"2025-08-11T22:01:51","date_gmt":"2025-08-11T22:01:51","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.com\/?p=42680"},"modified":"2025-08-11T22:01:52","modified_gmt":"2025-08-11T22:01:52","slug":"studimi-nje-vaksine-e-re-per-parandalimin-e-kancerit-gati-per-perdorim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=42680","title":{"rendered":"Studimi: Nj\u00eb vaksin\u00eb e re p\u00ebr parandalimin e kancerit \u201cgati p\u00ebr p\u00ebrdorim\u201d"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"475\" src=\"https:\/\/radiojehona.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/800-0-9b88760372086a83d3510a783d89b00f.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-42681\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/800-0-9b88760372086a83d3510a783d89b00f.jpg 800w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/800-0-9b88760372086a83d3510a783d89b00f-300x178.jpg 300w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/800-0-9b88760372086a83d3510a783d89b00f-768x456.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb vaksin\u00eb \u201cgati p\u00ebr p\u00ebrdorim\u201d ka treguar premtime n\u00eb parandalimin e rikthimit t\u00eb kancerit pankreatik dhe kolorektal, kan\u00eb zbuluar studiuesit.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaksinat kund\u00ebr kancerit kan\u00eb qen\u00eb objekt i k\u00ebrkimeve premtuese vitet e fundit. Sh\u00ebrbimi Sh\u00ebndet\u00ebsor Komb\u00ebtar (NHS) n\u00eb Angli ka testuar vaksina t\u00eb ndryshme te pacient\u00ebt p\u00ebrmes platform\u00ebs&nbsp;<em>Cancer Vaccine Launch Pad<\/em>&nbsp;(CVLP).<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebto vaksina trajnojn\u00eb sistemin imunitar t\u00eb trupit p\u00ebr t\u00eb njohur qelizat kancerogjene, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ato t\u00eb mund t\u00eb identifikohen dhe shkat\u00ebrrohen n\u00ebse rikthehen pas trajtimeve si kirurgjia, duke reduktuar k\u00ebshtu rrezikun e rikthimit t\u00eb s\u00ebmundjes.<\/p>\n\n\n\n<p>Shum\u00eb vaksina kund\u00ebr kancerit, p\u00ebrfshir\u00eb disa q\u00eb p\u00ebrdorin teknologjin\u00eb mRNA, jan\u00eb t\u00eb personalizuara sipas tumoreve t\u00eb pacient\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, nj\u00eb studim ka sugjeruar se nj\u00eb vaksin\u00eb eksperimentale, jo e personalizuar, q\u00eb tashm\u00eb prodhohet n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb parandalimin e rikthimit t\u00eb kancerit pankreatik dhe atij kolorektal.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse kjo konfirmohet nga prova t\u00eb m\u00ebtejshme, ekspert\u00ebt thon\u00eb se kjo qasje mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrfituese, pasi vaksina ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e lir\u00eb dhe m\u00eb e shpejt\u00eb p\u00ebr t\u2019u siguruar sesa vaksinat mRNA, dhe gjithashtu m\u00eb pak toksike se disa terapi t\u00eb tjera.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPas nj\u00eb ndjekjeje afatgjat\u00eb t\u00eb k\u00ebtij studimi, arrit\u00ebm t\u00eb tregojm\u00eb se grupi i pacient\u00ebve q\u00eb shfaq\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrgjigje imune kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa q\u00eb kanceri t\u00eb mos u rikthehet dhe t\u00eb jetojn\u00eb m\u00eb gjat\u00eb, krahasuar me pritshm\u00ebrit\u00eb historike p\u00ebr pacient\u00eb t\u00eb till\u00eb,\u201d tha Prof. Zev \u00cbainberg, onkolog n\u00eb Universitetin e Kalifornis\u00eb, Los Anxhelos, dhe bashk\u00ebautor i studimit.<\/p>\n\n\n\n<p>Autor\u00ebt vun\u00eb n\u00eb dukje se 90% e personave me kancer pankreatik dhe 50% e atyre me kancer kolorektal kan\u00eb mutacione n\u00eb gjenin&nbsp;<em>Kras<\/em>. K\u00ebto mutacione \u00e7ojn\u00eb n\u00eb prodhimin e proteinave t\u00eb ndryshuara Kras, t\u00eb cilat shkaktojn\u00eb ndarjen dhe shumimin e qelizave.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn&nbsp;<em>Nature Medicine<\/em>, \u00cbainberg dhe koleg\u00ebt raportuan se i dhan\u00eb nj\u00eb vaksin\u00eb t\u00eb quajtur&nbsp;<strong>ELI-002 2P<\/strong>&nbsp;20 pacient\u00ebve q\u00eb kishin kryer kirurgji p\u00ebr kancer pankreatik dhe pes\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb ishin operuar p\u00ebr kancer kolorektal.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaksina p\u00ebrmban peptide \u2013 zinxhir\u00eb t\u00eb gjat\u00eb aminoacidesh, q\u00eb jan\u00eb blloqet nd\u00ebrtuese t\u00eb proteinave. Ajo funksionon duke trajnuar qelizat T t\u00eb sistemit imunitar p\u00ebr t\u00eb njohur dhe vrar\u00eb qelizat kancerogjene me mutacione q\u00eb prodhojn\u00eb proteinat e ndryshuara Kras.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb ndjekje mesatare prej gati 20 muajsh, ekipi zbuloi se pacient\u00ebt u ndan\u00eb n\u00eb dy grupe: 17 prej tyre kishin nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb fort\u00eb imune ndaj vaksin\u00ebs, nd\u00ebrsa tet\u00eb kishin nj\u00eb p\u00ebrgjigje m\u00eb t\u00eb dob\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p>U konstatua se grupi i par\u00eb kishte nj\u00eb periudh\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebrpara se kanceri t\u00eb rikthehej dhe nj\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsi m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Kat\u00ebr nga 17 pacient\u00ebt e k\u00ebtij grupi vdiq\u00ebn gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb ndjekjes, krahasuar me shtat\u00eb nga tet\u00eb n\u00eb grupin me p\u00ebrgjigje m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt imune.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, studimi \u00ebsht\u00eb n\u00eb faz\u00eb t\u00eb hershme, \u00ebsht\u00eb kryer kryesisht p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar sigurin\u00eb, p\u00ebrfshinte vet\u00ebm 25 pjes\u00ebmarr\u00ebs, nuk kishte grup kontrolli dhe shqyrtoi dy lloje shum\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb kancerit.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, ekspert\u00ebt e cil\u00ebsuan studimin si premtues. Profesor Sio\u00eb Ming Lee, onkolog mjek\u00ebsor n\u00eb University College London, i cili nuk ishte pjes\u00eb e studimit, sugjeroi q\u00eb vaksina ELI-002 2P mund t\u00eb kombinohet me lloje t\u00eb tjera imunoterapie dhe mund t\u00eb ndihmoj\u00eb nj\u00eb gam\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb pacient\u00ebsh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMe rezultate t\u00eb hershme premtuese dhe ndoshta m\u00eb pak efekte an\u00ebsore sesa frenuesit oral\u00eb aktual\u00eb, kjo vaksin\u00eb kund\u00ebr kancerit \u2018gati p\u00ebr p\u00ebrdorim\u2019 mund t\u00eb zgjeroj\u00eb opsionet e trajtimit p\u00ebr kanceret q\u00eb shkaktohen nga mutacionet n\u00eb gjenin Kras dhe meriton testime t\u00eb m\u00ebtejshme n\u00eb prova m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrdorimin e saj t\u00eb mundsh\u00ebm n\u00eb kancerin e mushk\u00ebrive,\u201d tha ai.<\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Shivan Sivakumar nga Universiteti i Birminghamit, i cili punon me vaksina t\u00eb bazuara n\u00eb mRNA p\u00ebr kancerin pankreatik, tha se ishte interesante q\u00eb kaq shum\u00eb pacient\u00eb n\u00eb studim treguan nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb qart\u00eb imune ndaj k\u00ebsaj vaksine jo t\u00eb personalizuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Por ai theksoi se nj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi kryesore e vaksinave t\u00eb personalizuara mRNA \u00ebsht\u00eb se ato nuk varen nga mutacionet n\u00eb gjenin&nbsp;<em>Kras<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Ai tha se tani \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kryhen prova t\u00eb kontrolluara t\u00eb rast\u00ebsishme me vaksin\u00ebn ELI-002 2P dhe t\u00eb ndiqen pacient\u00ebt p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSa her\u00eb kemi ecur n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb, duke u entuziazmuar shum\u00eb p\u00ebr shkenc\u00ebn? Por n\u00eb fund t\u00eb fundit, eksperimenti i v\u00ebrtet\u00eb shkencor \u00ebsht\u00eb te pacient\u00ebt,\u201d shtoi Sivakumar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj&euml; vaksin&euml; &ldquo;gati p&euml;r p&euml;rdorim&rdquo; ka treguar premtime n&euml; parandalimin e rikthimit t&euml; kancerit pankreatik dhe kolorektal, kan&euml; zbuluar studiuesit. Vaksinat kund&euml;r kancerit kan&euml; qen&euml; objekt i k&euml;rkimeve premtuese vitet e fundit. Sh&euml;rbimi Sh&euml;ndet&euml;sor Komb&euml;tar (NHS) n&euml; Angli ka testuar vaksina t&euml; ndryshme te pacient&euml;t p&euml;rmes platform&euml;s&nbsp;Cancer Vaccine Launch Pad&nbsp;(CVLP). K&euml;to vaksina trajnojn&euml; sistemin imunitar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":42681,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[572],"tags":[],"class_list":["post-42680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendeti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42680"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42680\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42682,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42680\/revisions\/42682"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42681"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}