{"id":41746,"date":"2025-03-18T13:18:00","date_gmt":"2025-03-18T13:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.com\/?p=41746"},"modified":"2025-03-18T13:18:02","modified_gmt":"2025-03-18T13:18:02","slug":"zbulim-i-rralle-ne-norvegji-skite-1300-vjecare-dalin-nga-akulli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=41746","title":{"rendered":"Zbulim i rrall\u00eb n\u00eb Norvegji: Skit\u00eb 1,300-vje\u00e7are dalin nga akulli"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"363\" src=\"https:\/\/radiojehona.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/800-0-1742285823xthe-skis-may-have-belonged-to-a-hunter-or-traveler-1-291.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-41747\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/800-0-1742285823xthe-skis-may-have-belonged-to-a-hunter-or-traveler-1-291.jpg 800w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/800-0-1742285823xthe-skis-may-have-belonged-to-a-hunter-or-traveler-1-291-300x136.jpg 300w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/800-0-1742285823xthe-skis-may-have-belonged-to-a-hunter-or-traveler-1-291-768x348.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb zbulim arkeologjik i rrall\u00eb ka dal\u00eb n\u00eb drit\u00eb n\u00eb Norvegji, ku nj\u00eb pal\u00eb ski t\u00eb lashta, t\u00eb datuara mbi 1,300 vjet m\u00eb par\u00eb, jan\u00eb gjetur t\u00eb ruajtura n\u00ebn akullin e malit Digervarden. Arkeolog\u00ebt besojn\u00eb se k\u00ebto ski mund t\u2019i ken\u00eb p\u00ebrkitur nj\u00eb gjahtari ose udh\u00ebtari nga epoka e hekurit, duke ofruar nj\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb vlefshme mbi m\u00ebnyr\u00ebn e jetes\u00ebs dhe teknologjin\u00eb e asaj kohe.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjetja u b\u00eb e mundur nga ekipi i programit Secrets of Ice, i cili prej vitesh monitoron shkrirjen e akullit n\u00eb rajon. Ata p\u00ebrdor\u00ebn koordinatat GPS p\u00ebr t\u00eb lokalizuar skin\u00eb e dyt\u00eb, pasi e para ishte zbuluar q\u00eb n\u00eb vitin 2014. Pasi kaluan or\u00eb t\u00eb t\u00ebra duke p\u00ebrdorur uj\u00eb t\u00eb val\u00eb dhe nj\u00eb s\u00ebpat\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar objektin nga akulli, arkeolog\u00ebt nxor\u00ebn nj\u00eb ski prej druri, 187 cm t\u00eb gjat\u00eb dhe 17 cm t\u00eb gjer\u00eb, e cila ishte ruajtur n\u00eb gjendje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Krahasimet me skin\u00eb e par\u00eb treguan se nuk jan\u00eb identike, por p\u00ebr shkak t\u00eb prodhimit artizanal, ky ndryshim konsiderohet i zakonsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas arkeologut Lars Holger Pil\u00f8, i cili drejtoi ekspedit\u00ebn, ruajtja e mir\u00eb e skive tregon se ato u p\u00ebrdor\u00ebn nga i nj\u00ebjti person dhe u braktis\u00ebn n\u00eb mal shekuj m\u00eb par\u00eb. Detajet e nd\u00ebrtimit, si lidh\u00ebset prej thupre dhe rripat e l\u00ebkur\u00ebs, konfirmojn\u00eb se skiator\u00ebt e epok\u00ebs s\u00eb hekurit p\u00ebrdornin mjete t\u00eb personalizuara p\u00ebr t\u00eb lundruar n\u00eb terrene t\u00eb mbuluara me d\u00ebbor\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky zbulim nxjerr n\u00eb pah ndikimin e ndryshimeve klimatike n\u00eb arkeologji. Shkrirja e akullnajave ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur ekspozimin e objekteve q\u00eb p\u00ebrndryshe do t\u00eb mbeteshin t\u00eb fshehura n\u00eb histori. P\u00ebrve\u00e7 skive, n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb jan\u00eb gjetur edhe boshte shigjetash, k\u00ebpuc\u00eb dhe kocka, duke d\u00ebshmuar se Digervarden ka qen\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb e p\u00ebrdorur nga njer\u00ebzit e lasht\u00eb p\u00ebr gjueti apo udh\u00ebtime.<\/p>\n\n\n\n<p>Studiuesit po analizojn\u00eb m\u00eb tej gjetjet p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00ebse skiatori i epok\u00ebs s\u00eb hekurit i humbi ato aksidentalisht apo i braktisi me vet\u00ebdije. Nd\u00ebrsa akulli vazhdon t\u00eb t\u00ebrhiqet, gjetje t\u00eb tjera t\u00eb ngjashme pritet t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb pasurimin e njohurive mbi jet\u00ebn e lasht\u00eb n\u00eb Skandinavi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/media.gazetatema.net\/gazetatema.net\/media3\/-0-500-1742285822xclose-up-view-of-the-repaired-foothold-of-the-1300-year-old-ski-espen-finstad-121.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj&euml; zbulim arkeologjik i rrall&euml; ka dal&euml; n&euml; drit&euml; n&euml; Norvegji, ku nj&euml; pal&euml; ski t&euml; lashta, t&euml; datuara mbi 1,300 vjet m&euml; par&euml;, jan&euml; gjetur t&euml; ruajtura n&euml;n akullin e malit Digervarden. Arkeolog&euml;t besojn&euml; se k&euml;to ski mund t&rsquo;i ken&euml; p&euml;rkitur nj&euml; gjahtari ose udh&euml;tari nga epoka e hekurit, duke ofruar nj&euml; d&euml;shmi t&euml; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":41747,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[568],"tags":[],"class_list":["post-41746","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kuriozitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41746"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41749,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41746\/revisions\/41749"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}