{"id":40168,"date":"2025-01-15T11:08:32","date_gmt":"2025-01-15T11:08:32","guid":{"rendered":"https:\/\/radiojehona.com\/?p=40168"},"modified":"2025-01-15T11:08:33","modified_gmt":"2025-01-15T11:08:33","slug":"cfare-do-te-beje-fillimisht-trumpi-kur-te-behet-president","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiojehona.mk\/?p=40168","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb do t\u00eb b\u00ebj\u00eb fillimisht Trumpi kur t\u00eb b\u00ebhet president?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"696\" height=\"385\" src=\"https:\/\/radiojehona.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/trump-800-0-65835d5f3aa93-696x385-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-40169\" srcset=\"https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/trump-800-0-65835d5f3aa93-696x385-1.jpg 696w, https:\/\/radiojehona.mk\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/trump-800-0-65835d5f3aa93-696x385-1-300x166.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 696px) 100vw, 696px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u00eb shum\u00eb tarifa, ngadal\u00ebsimi i emigracionit p\u00ebrgjat\u00eb kufirit meksikan, largimi nga Marr\u00ebveshja e Parisit dhe nj\u00eb mori faljesh. A \u00ebsht\u00eb kjo ajo q\u00eb SHBA dhe bota mund t\u00eb presin n\u00eb dit\u00ebt e para t\u00eb Donald Trump 2.0?<\/p>\n\n\n\n<p>Dit\u00ebt e para t\u00eb Donald Trump n\u00eb detyr\u00ebn epresidentit do t\u00eb jen\u00eb simbolikisht t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, nd\u00ebrsa veprimet e tij ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb thes i p\u00ebrzier i politikave t\u00eb brendshme dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Ai do t\u00eb d\u00ebshiroj\u00eb t\u2019u tregoj\u00eb votuesve se po demonstron fuqin\u00eb e Amerik\u00ebsjasht\u00eb vendit.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ebnia n\u00eb p\u00ebrdorim e urdhrave ekzekutiv\u00eb t\u00eb presidentit<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb gj\u00ebrat t\u00eb l\u00ebvizin shpejt, Trumpdo t\u00eb varet nga urdhrat ekzekutiv\u00eb presidencial\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb direktiva t\u00eb l\u00ebshuara drejtp\u00ebrdrejt nga presidenti. K\u00ebto urdhra anashkalojn\u00eb Kongresin dhe mund t\u00eb mbulojn\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb \u00e7\u00ebshtjesh si siguria komb\u00ebtare, politika e jashtme dhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera. Nj\u00eb num\u00ebr i konsideruar i tyre pritet t\u00eb jet\u00eb gati p\u00ebr firmosje m\u00eb 20 Janar.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb televizive n\u00eb \u201cMeet the Press\u201d m\u00eb 8 dhjetor, Trump konfirmoi se do t\u00eb n\u00ebnshkruaj\u00eb \u201cshum\u00eb\u201d urdhra ekzekutiv\u00eb n\u00eb Dit\u00ebn 1 \u2013 n\u00eb lidhje me ekonomin\u00eb, energjin\u00eb dhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja kufirin me Meksik\u00ebn. Megjithat\u00eb, urdhrat ekzekutiv\u00eb nuk kan\u00eb nj\u00eb fuqi gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe mund t\u00eb p\u00ebrdoren vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb drejtuar veprimet e deg\u00ebs ekzekutive, thot\u00eb Dan Mallinson, nj\u00eb profesor i asociuar i politikave publike dhe administrat\u00ebs n\u00eb Penn State Harrisburg n\u00eb Pensilvani.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebto kompetenca mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb gjera, duke p\u00ebrfshir\u00eb premtimin e tij p\u00ebr mbylljen e kufirit, i tha ai DW-s\u00eb. \u201cPor urdhra t\u00eb tjer\u00eb thjesht nisin procesin e ngadalsh\u00ebm t\u00eb krijimit t\u00eb rregullave federale, i cili mund t\u00eb marr\u00eb vite\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Emigracioni dhe d\u00ebbimet masive<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u00eb kur mb\u00ebrriti n\u00eb sken\u00ebn politike n\u00eb vend, Trump \u00ebsht\u00eb fiksuar n\u00eb kufirin me Meksik\u00ebn dhe njer\u00ebzit q\u00eb e kalojn\u00eb at\u00eb p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb SHBA. N\u00eb mandatin e tij t\u00eb par\u00eb, ai donte t\u00eb p\u00ebrfundonte nj\u00eb mur midis dy vendeve.<\/p>\n\n\n\n<p>Kat\u00ebr vjet m\u00eb von\u00eb, ndalimi i migracionit t\u00eb parregullt duke siguruar kufijt\u00eb e vendit ishte nj\u00eb nga \u00e7\u00ebshtjet kryesore q\u00eb b\u00ebri q\u00eb Trump t\u00eb zgjidhet prap\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb post. Ai ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u2019i rikthehet politik\u00ebs \u201cq\u00ebndroni n\u00eb Meksik\u00eb\u201d, q\u00eb k\u00ebrkon q\u00eb azilk\u00ebrkuesit t\u00eb presin n\u00eb Meksik\u00eb derisa k\u00ebrkesat e tyre t\u00eb p\u00ebrpunohen. P\u00ebr ata q\u00eb tashm\u00eb jan\u00eb n\u00eb vend n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme, Trump ka b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr d\u00ebbimin masiv m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb historin\u00eb e vendit, duke u fokusuar s\u00eb pari te kriminel\u00ebt p\u00ebrpara se t\u2019i drejtohet emigrant\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb pa dokumente.<\/p>\n\n\n\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebtij plani \u2013 dhe \u00e7do urdhri ekzekutiv p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuar d\u00ebbimet \u2013 realizimi i k\u00ebsaj do t\u00eb k\u00ebrkonte koh\u00eb dhe mb\u00ebshtetjen e agjencive lokale e shtet\u00ebrore. Do t\u00eb p\u00ebrballej edhe me sfida ligjore. P\u00ebrve\u00e7 luftimit t\u00eb migracionit t\u00eb parregullt, Trump ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb ngadal\u00ebsoj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri migrimin legal, duke p\u00ebrfshir\u00eb b\u00ebrjen e lejeve t\u00eb pun\u00ebs, kartave jeshile dhe v\u00ebshtir\u00ebsimin e marrjes s\u00eb vizave, si dhe shtrenjtimin e tyre. Kjo mund t\u00eb ndikoj\u00eb tek pun\u00ebtor\u00ebt e aft\u00eb dhe student\u00ebt e ardhsh\u00ebm t\u00eb universitetit.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump konfirmoi n\u00eb \u201cMeet the Press\u201d se p\u00ebrfundimi i t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb lindin n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prioritet i dit\u00ebs 1, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e mundur, p\u00ebrmes veprimeve ekzekutive. \u201cNe do t\u2019i japim fund k\u00ebsaj sepse \u00ebsht\u00eb qesharake,\u201d tha ai. Kjo mund t\u00eb jet\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, pasi parimi se kushdo i lindur n\u00eb tok\u00ebn amerikane \u00ebsht\u00eb shtetas amerikan \u00ebsht\u00eb i ankoruar edhe n\u00eb Kushtetut\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarifat p\u00ebr importet<\/p>\n\n\n\n<p>Tregtia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr fush\u00eb q\u00eb merr shum\u00eb v\u00ebmendje nga Trump. S\u00eb fundmi, ai sugjeroi nj\u00eb tarif\u00eb totale prej 10% p\u00ebr \u00e7do mall q\u00eb hyn n\u00eb SHBA. Meksika, Kanadaja dhe Kina, partner\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj tregtar\u00eb t\u00eb vendit, do t\u00eb goditeshin me tarifa edhe m\u00eb t\u00eb larta.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNuk \u00ebsht\u00eb ende e qart\u00eb se deri n\u00eb \u00e7far\u00eb mase do t\u00eb ndodh\u00eb kjo ose n\u00ebse k\u00ebrc\u00ebnimi i tarifave po p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb shtyr\u00eb disa vende drejt negociatave tregtare\u201d, tha Mallinson. Megjithat\u00eb, bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e tij, ai mendon se Trump do t\u00eb prezantoj\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn disa tarifa t\u00eb reja.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa presidenti ka autoritetin t\u00eb vendos\u00eb tarifa p\u00ebr kategori t\u00eb ve\u00e7anta importesh, vendosja e tarifave t\u00eb p\u00ebrgjithshme p\u00ebr t\u00eb gjitha mallrat \u00ebsht\u00eb m\u00eb komplekse. Nj\u00eb veprim i till\u00eb do t\u00eb shkaktonte kaos dhe do t\u00eb kund\u00ebrshtohej n\u00eb gjykat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, tarifat mund t\u00eb shtojn\u00eb problemet e brendshme. \u201cZem\u00ebrimi p\u00ebr inflacionin e ndihmoi Trumpin t\u00eb fitonte prap\u00eb, por ai mund t\u00eb humbas\u00eb shpejt mb\u00ebshtetjen, n\u00ebse politika e tij ekonomike rrit \u00e7mimet ose pengon ekonomin\u00eb\u201d, tha Mallinson.<\/p>\n\n\n\n<p>Marr\u00ebveshja e Parisit p\u00ebr Klim\u00ebn<\/p>\n\n\n\n<p>Mjedisi \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr votuesit amerikan\u00eb sesa ekonomia apo migrimi. Megjithat\u00eb Trump e ka n\u00eb rend dite edhe k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Gjat\u00eb mandatit t\u00eb tij t\u00eb par\u00eb si president, ai t\u00ebrhoqi SHBA-n\u00eb nga Marr\u00ebveshja e Parisit, e cila synon t\u00eb reduktoj\u00eb emetimet e gazrave ser\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar ndryshimet klimatike. Joe Bidene anuloi vendimin e Trumpit dhe iu bashkua traktatit n\u00eb dit\u00ebn e tij t\u00eb par\u00eb n\u00eb detyr\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa tani Trump ka premtuar t\u00eb zgjeroj\u00eb prodhimin e naft\u00ebs s\u00eb pap\u00ebrpunuar. Nd\u00ebrsa ai fokusohet n\u00eb fracking dhe l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse fosile, nuk duhet t\u00eb jet\u00eb befasi n\u00ebse ai p\u00ebrs\u00ebri t\u00ebrhiqet nga Marr\u00ebveshja p\u00ebr Klim\u00ebn si nj\u00eb nga aktet e tij t\u00eb para zyrtare. Trump ka treguar shp\u00ebrfillje ndaj prodhimit t\u00eb energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme t\u00eb er\u00ebs dhe automjeteve elektrike. Ky skepticiz\u00ebm mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb urdhra t\u00eb tjer\u00eb ekzekutiv\u00eb q\u00eb t\u00eb zhb\u00ebjn\u00eb mbrojtjen mjedisore dhe t\u00eb ngadal\u00ebsojn\u00eb ritmin e projekteve t\u00eb energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Falja e d\u00ebnimeve<\/p>\n\n\n\n<p>Falja presidenciale, nj\u00eb mjet q\u00eb i jep presidentit autoritetin p\u00ebr t\u00eb falur njer\u00ebzit e d\u00ebnuar p\u00ebr krime n\u00eb nivel federal ose p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund nj\u00eb d\u00ebnimi me burg, gjithashtu mund t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim n\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb. Trump e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb se mund t\u00eb fal\u00eb shumic\u00ebn e qindra njer\u00ebzve t\u00eb d\u00ebnuar p\u00ebr sulmin n\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn e Kapitolit t\u00eb SHBA m\u00eb 6 janar 2021.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMe shum\u00eb mund\u00ebsi, do ta b\u00ebj shum\u00eb shpejt,\u201d konfirmoi ai n\u00eb \u201cMeet the Press\u201d, duke th\u00ebn\u00eb se do t\u00eb ishte nj\u00eb prioritet i dit\u00ebs s\u00eb par\u00eb. Por n\u00ebse Trump do t\u00eb p\u00ebrpiqet t\u00eb fal\u00eb veten p\u00ebr ndonj\u00eb krim federal \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pyetje e hapur.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fund t\u00eb fundit, vet\u00ebm ekipi i Trump e di se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb planifikuar p\u00ebr dit\u00ebt e tij t\u00eb para n\u00eb detyr\u00eb. Por ai do t\u00eb duhet t\u00eb veproj\u00eb shpejt pasi zgjedhjet afatmesme n\u00eb dy vjet mund t\u2019i japin fund shumic\u00ebs republikane n\u00eb Senat ose Dhom\u00ebn e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPresident\u00ebt vijn\u00eb n\u00eb detyr\u00eb me nj\u00eb ndjenj\u00eb mandati dhe kapitali politik q\u00eb zvog\u00eblohet me shpejt\u00ebsi,\u201d p\u00ebrfundoi Mallinson. \u201cAi nuk mund t\u00eb kandidoj\u00eb p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb 2028, k\u00ebshtu q\u00eb \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ai d\u00ebshiron t\u00eb arrij\u00eb duhet t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb nj\u00eb mandat.\u201d\/ DW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M&euml; shum&euml; tarifa, ngadal&euml;simi i emigracionit p&euml;rgjat&euml; kufirit meksikan, largimi nga Marr&euml;veshja e Parisit dhe nj&euml; mori faljesh. A &euml;sht&euml; kjo ajo q&euml; SHBA dhe bota mund t&euml; presin n&euml; dit&euml;t e para t&euml; Donald Trump 2.0? Dit&euml;t e para t&euml; Donald Trump n&euml; detyr&euml;n epresidentit do t&euml; jen&euml; simbolikisht t&euml; r&euml;nd&euml;sishme, nd&euml;rsa veprimet e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40169,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[569],"tags":[],"class_list":["post-40168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40168"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40171,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40168\/revisions\/40171"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiojehona.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}